Kort nieuws

IND positief over migratie in coalitieakkoord

De IND is positief over de afspraken over migratie in het coalitieakkoord dat de coalitiepartijen CDA, D66 en VVD vrijdag 30 januari presenteerden. Tegelijkertijd vraagt de dienst opnieuw aandacht voor het afschaffen van de rechterlijke dwangsom.

Directeur-generaal Rhodia Maas: ‘De fracties hebben duidelijk oog voor de uitvoerbaarheid van hun afspraken. Daar ben ik blij mee. De voorgenomen vereenvoudiging van de asielprocedure gaat ons enorm helpen. Ik kijk erg uit naar de stabiele financiering voor de IND. Dat is iets waar we al heel lang om vragen. En het schrappen van de rechterlijke dwangsom blijft belangrijk. Want deze leidt er niet toe dat de IND sneller beslist, maar kost ons juist tijd én de samenleving veel te veel geld.’

COA: coalitieplannen goed voor stabiliteit in de asielopvang

Het COA is positief over het akkoord dat de coalitiepartijen D66, CDA en VVD hebben gesloten. In het akkoord spreken de partijen over het op orde brengen van de asielketen en een streng maar rechtvaardig asielbeleid, als basis voor stabiele opvang.

Concreet zetten ze onder meer in op het doorzetten van de Spreidingswet en het realiseren van stabiele financiering. Dat zijn twee cruciale voorwaarden om de asielopvang op orde te krijgen. Daarnaast kiest de coalitie voor meer inzet op huisvesting van COA-bewoners met een verblijfsvergunning, extra maatregelen voor bewoners die overlast veroorzaken en betere mogelijkheden om te kunnen werken. Dit pakket biedt een stevige basis voor een uitvoerbare, stabiele en menswaardige opvang en begeleiding.

Stabiliteit in de opvang 
Met het behoud van de Spreidingswet en inzet op stabiele financiering kunnen we samen met gemeenten, provincies en het Rijk werken aan veilige, humane en stabiele asielopvang. Het nieuwe kabinet spreekt over het sluiten van noodopvang en het stoppen van het steeds verhuizen van bewoners en met name kinderen. Dat is heel hard nodig. De duidelijkheid over het behoud van de Spreidingswet helpt gemeenten om met ons verder aan de slag te gaan met hun wettelijke taak, ook de gemeenten die nu nog niet zover zijn.

Waarnemend bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns (COA): ‘We hebben lang gestreden voor het opnemen van stabiele financiering in de begroting. Hiermee kunnen gemeenten en het COA de nodige langjarige afspraken maken en kan het COA een vast aantal opvangplekken aanhouden, ongeacht schommelingen in de bezetting. Als er minder opvangplekken nodig zijn voor asielzoekers, kunnen deze worden ingezet voor andere groepen spoedzoekers. Dit zorgt voor minder afhankelijkheid van dure noodopvang en veel minder openingen en sluitingen van locaties in gemeenten.’

De hele reactie op het coalitieakkoord lees je op de website van het COA.

Regeling verhoogde terugkeerondersteuning leidt tot 660 aanvragen

Afgelopen jaar ondersteunde DTenV 945 Syriërs bij hun vrijwillige terugkeer naar Syrië. Daarnaast is DTenV bezig met het afronden van aanvragen van nog eens 440 Syriërs die zich eind 2025 hebben aangemeld voor de tijdelijke regeling voor verhoogde terugkeerondersteuning. Deze regeling leidde in totaal tot 660 aanvragen.

Vanaf 17 november tot en met 31 december 2025 konden Syriërs zich aanmelden voor een speciale terugkeerregeling met een verhoogd bedrag aan terugkeerondersteuning van € 5.000 per volwassene en € 2.500 per minderjarig gezinslid. Bij aanmelding vanaf 1 januari 2026 komen Syriërs weer in aanmerking voor terugkeerondersteuning volgens de reguliere bedragen.

Meer weten? Lees dan het nieuwsbericht op de website van DTenV.

IND-jaarcijfers 2025: minder aanvragen, lange wachttijden, hoge dwangsommen

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) kreeg in 2025 over vrijwel de hele linie minder aanvragen dan in voorgaande jaren. Tegelijkertijd bleven de wachttijden lang, met name voor mensen die een asiel- of nareisaanvraag indienden. Hierdoor liep ook het bedrag dat de IND aan dwangsommen moest betalen op tot 79 miljoen euro. Een ruime verdubbeling ten opzichte van een jaar eerder, toen was dat 36,8 miljoen euro. Dat blijkt uit de jaarcijfers van de IND over 2025.

Uitzondering op de lange wachttijden vormen de aanvragen voor zogenoemd regulier verblijf en naturalisatie. In deze categorieën (familie & gezin, kennis & talent, studie en arbeidsmigratie) handelde de IND 80 tot 100% van de aanvragen op tijd af. Alleen bij arbeidsmigratie lag dit percentage lager, op 53%. In totaal vroegen 84.480 mensen een verblijfsvergunning voor regulier verblijf aan, een daling van bijna 2,4%. Het aantal naturalisatieverzoeken daalde naar 51.760 in 2025, tegen 54.780 in 2024; ook hier nam de IND in alle gevallen tijdig een beslissing.

Meer informatie over de IND-jaarcijfers vind je in het nieuwsbericht op ind.nl en in het complete overzicht van de cijfers.

Factoren voor overlastgevend gedrag

Afgelopen november verscheen een onderzoeksrapport van het WODC naar factoren voor overlastgevend/crimineel gedrag door COA-bewoners. 

Alhoewel maar een klein deel van de asielzoekers in Nederland overlastgevend en crimineel gedrag vertoont, kampt een aantal gemeenten met (ernstige) overlast vanuit nabije COA-locaties. Het onderzoek geeft inzicht in zowel factoren op landelijk, lokaal als individueel niveau die een rol spelen. Daarbij maken de onderzoekers onderscheid tussen overlast en vermogens- en geweldscriminaliteit vanuit een verslaving of trauma aan de ene kant, en overlast en agressie vanuit miskenning, wanhoop en frustratie aan de andere kant. Beide vereisen een andere aanpak.

Binnen de groep overlastgevers/criminele COA-bewoners zijn vaker personen die herhaaldelijk een asielprocedure hebben ingediend of nog in een asielprocedure zitten, zo  blijkt uit het onderzoek. Enkele mogelijk effectieve maatregelen zijn de inzet op activiteiten waaronder scholing en werk, en inzet op toegang tot de zorg om ernstige psychische klachten en verslavingsproblematiek beter het hoofd te kunnen bieden. Ook wordt geconstateerd dat het belangrijk is dat bij overlast en crimineel gedrag altijd aangifte wordt gedaan. 

Begeleiding migranten met terugkeerbesluit zinvol

In december verscheen het definitieve onderzoeksrapport ‘Vertrekken of blijven’ van het Migration Policy Institute Europe (MPI) bij het WODC. Daaruit blijkt dat investeren in de begeleiding van migranten met een terugkeerbesluit zinvol is.

DTenV verleende volledige medewerking aan het onderzoek dat het MPI Europe in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), heeft uitgevoerd. Hiervoor werden bijna 118.000 dossiers aangeleverd bij het onderzoeksteam. De analyse geeft inzicht in het beslissingsproces onder migranten die een terugkeerbesluit hebben gekregen en in het bijzonder in de rol van herintegratieondersteuning en begeleiding. Daarnaast vonden tientallen gesprekken plaats met deskundigen uit het veld in Nederland en daarbuiten. Ook spraken de onderzoekers met Iraakse en Nigeriaanse migranten die naar hun herkomstland zijn teruggekeerd na een terugkeerbesluit.

De bevindingen laten zien dat omstandigheden in het land van herkomst, familiebanden en sociale netwerken een grote rol spelen bij terugkeerbeslissingen. Tegelijkertijd blijkt dat begeleiding en herintegratieondersteuning het verschil kunnen maken, door duidelijkheid te bieden, kwetsbaarheid te verminderen en terugkeer beter te begeleiden.