Mijn werkplek: Directie Migratiebeleid

Het hoge kantoorgebouw aan de Haagse Turfmarkt is sinds zes jaar de vaste werkplek van Chris Pieterson, zoals voor zoveel JenV’ers. Chris werkt bij de afdeling Asiel, Opvang en Terugkeer van de directie Migratiebeleid van JenV. De migratieketen was al bekend terrein voor hem: ‘Als kind zat ik tijdelijk op school in een asielzoekerscentrum en tijdens mijn studie volgde ik vakken over migratie en migratierecht. Via de IND, waar ik hoor- en beslismedewerker was, kwam ik bij JenV terecht. Ik begon als beleidsmedewerker, werd senior en ben nu coördinator terugkeerbeleid.’ In deze rol geeft hij samen met collega’s binnen JenV en de migratieketen uitvoering aan het coalitieakkoord en ontwikkelt hij nieuw terugkeerbeleid.

Werkbezoeken

Om in kaart te brengen wat de ketenpartners daarvoor nodig hebben, probeert Chris vaak werkbezoeken af te leggen. ‘Ik heb bijvoorbeeld bij de DTenV en IOM een terugkeergesprek met een vertrekplichtige vreemdeling bijgewoond en ben langs geweest bij de politie, DJI en de KMar op Schiphol. Het is heel leuk aan deze functie en dit beleidsveld dat er veel verschillende samenwerkingspartners zijn, omdat je zo een goede indruk krijgt wat het beleid in de praktijk doet.’ Periodiek brengt hij de minister op de hoogte van ontwikkelingen op het gebied van terugkeer en adviseert hij hem op nieuw beleid. ‘Ik ga ook mee naar de Tweede Kamer als er een debat wordt gevoerd. We bereiden de minister daar dan op voor.’

Op dit moment is Chris volop bezig met de Terugkeerverordening, die dit najaar in werking treedt. Het doel is een nieuw Europees systeem voor de terugkeer van mensen die niet in de Europese Unie (EU) mogen blijven, bijvoorbeeld na afwijzing op een asielaanvraag. De Terugkeerverordening moet de huidige regelgeving vervangen. Chris licht toe: ‘Terugkeer is gebonden aan veel rechten en plichten en dat moet ook, want het gaat om mensen. Er zijn tegelijkertijd signalen dat de rek uit de huidige wet- en regelgeving is. Met name de praktijk voor gedwongen terugkeer is steeds complexer geworden, bijvoorbeeld door het Aroja-arrest. Bovendien is er een sentiment in de samenleving dat mensen die terug moeten keren dat onvoldoende doen.’

Nederlandse wensen

Chris is nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de Europese Terugkeerverordening. ‘Samen met ketenpartners hebben we Nederlandse wensen voor nieuw beleid opgehaald en voorgelegd aan de Europese Commissie in Brussel en de Raad van de Europese Unie (de Raad – red.), oftewel de andere lidstaten. Dat was in de herfst van 2024. In maart 2025 volgde het voorstel voor een nieuwe Terugkeerverordening uit Brussel. Ik heb daarna elk artikel uit het voorstel met de IND, DTenV, politie, KMar, DJI en het COA doorgenomen om na te gaan: wat staat er precies en wat betekent het voor de vreemdeling, de uitvoerende organisaties en Nederland? De conclusie was dat het voorstel van de Commissie positief werd ontvangen, maar op een paar punten niet paste bij de Nederlandse wensen.’ 

Daarna volgde een heel onderhandelingsproces in Brussel. ‘De Raad en het Europees Parlement moeten beide een mening vormen over het voorstel van de Commissie. Binnen de Raad presenteerde de voorzitter, destijds Denemarken, telkens aangepaste versies van het voorstel, waarop de lidstaten moesten reageren totdat zij akkoord konden gaan met een aangepaste tekst.’ Chris werkte daar zelf aan mee, want tussen september 2025 en april 2026 verving hij een collega in Brussel bij de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de EU. Het werd een interessante en intense periode: ‘Het was erg boeiend en leuk om samen met andere landen, collega’s in het Europees Parlement en het maatschappelijk middenveld aan het voorstel te werken. Je leert je Europese collega’s en hun terugkeersystemen zo goed kennen. Het is belangrijk samen op te trekken en te kijken wat je samen kunt bereiken. Je moet snel schakelen en elkaar ook wat gunnen, zeker als de politieke druk oploopt. Dan krijg je echt iets voor elkaar.’

Invulling geven

In december 2025 nam de Raad een positie in, het Europees Parlement volgde in maart 2026. Kort nadat Chris terugkwam in Den Haag, begon de zogenoemde triloog: een onderhandelingsproces met de Commissie waarbij de posities van de Raad en het Europees Parlement samen moeten komen in een nieuwe wetstekst.  ‘De voorzitter van de Raad, toen Cyprus, onderhandelt in die fase dan namens de lidstaten. Je zit dan dus op de tweede rij.’

Uiteindelijk kwamen Raad en het Europees Parlement afgelopen juni tot een politiek akkoord. Sindsdien is de keten, en dus ook Chris, zich aan het voorbereiden op het in lijn brengen van de Nederlandse wet- en regelgeving met de Terugkeerverordening. Chris: ‘Samen met de ketenpartners kijken we hoe we invulling kunnen geven aan de Terugkeerverordening. Daar hebben we één jaar de tijd voor.’